Jump to content

Historia pewnego Pelikana 101N


rka
 Share

Recommended Posts

banerek.jpg

Czasami mamy to szczęście w życiu, że przytrafiają nam się rzeczy niezwykłe. Z pewnością wydarzeniem tej rangi była dla mnie i przyjaciół praca z piórem, z którym związana jest piękna, smutna i wzruszająca historia.

Kapitan Władysław Raginis był oficerem Wojsk Ochrony Pograniczna, który we wrześniu 1939 roku, przez niemal trzy dni, wraz z 360 podległymi mu żołnierzami, bronił zaciekle odcinka "Wizna" nad rzeką Narew. Za przeciwnika miał 42-tysięczny korpus armii niemieckiej pod dowództwem Heinza Guderiana. Bitwa ta nazywana jest polskimi Termopilami. 10 września, nie chcąc się poddać i wypełniając wcześniej złożoną przysięgę, kapitan Raginis popełnił samobójstwo rozrywając się granatem. "Do ostatniej kropli krwi.... ".

W sierpniu 2011 roku, z inicjatywy i pod przewodnictwem pana Dariusza Szymanowskiego, prezesa Stowarzyszenia "Wizna 1939", dokonano ekshumacji doczesnych szczątków kpt. Raginisa. W mogile między innymi odnaleziono pióro wieczne marki Pelikan.

9adfb44221b9b3a3med.jpg

Jego stan tuż po wydobyciu obrazuje powyższe zdjęcie. Naszym zadaniem było oczyszczenie i zabezpieczenie pióra tak, by mogło stanowić eksponat muzealny, który wraz z innymi artefaktami odnalezionymi w mogile będzie prezentowany szerszej publiczności. Niezwykle trudnym było przyjęcie i pogodzenie się z faktem, że przedmiot nie będzie używany i że jego docelowy stan ma być jak najbardziej zbliżony do zastanego podczas ekshumacji. Szczególnie, że już "po wszystkim", okazało się, że pióro jest przepiękne i doskonale zachowane, zważywszy że przeleżało prawie 2 metry pod ziemią przez ostatnich 70 lat.

Podstawowy cel konserwacji stanowiło wydobycie stalówki z wnętrza skuwki. Najprawdopodobniej w latach 60-ych, kiedy mogiła została przeszukana pierwszy raz od 1939 roku, ktoś próbował pióro rozkręcić i dostać się do złotej stalówki. Wtedy pióro uległo złamaniu i zostało, na całe szczęście, porzucone w miejscu odnalezienia. Wewnątrz skuwki utkwiła stalówka wraz z sekcją, gwintem korpusu i jego drobnym fragmentem. Wszelkie próby wykręcenia szczytu skuwki, poprzedzone przeróżnymi zabiegami termicznymi i chemicznymi nie dały najmniejszych rezultatów. Nakrętka ani drgnęła. Żeby wykręcić sekcję musieliśmy dostać się do niej od strony stalówki. Zabiegi od dolnej strony skuwki były wykluczone, fragment korpusu był bowiem zbyt mały by nawet myśleć o uchwyceniu go, nie mówiąc już w ogóle o kręceniu.

Suma sumarum - udało się! Niskie, zimowe temperatury spowodowały obkurczenie celuloidu na wszystkich gwintach i tak na prawdę to niemal cud, że w ostatecznym rozrachunku tłok systemu napełniania działa swobodnie, a prace obejmujące zdjęcie szczytu skuwki i wykręcenie sekcji wraz ze stalówką nie doprowadziły do rozpadu skuwki na drobne części.

Pelikan101NRaginis-5.jpg

Miejsce, w którym przeprowadzono wszystkie prace

Pelikan101NRaginis-6.jpg

Nasze największe wyzwanie - skuwka z zablokowaną wewnątrz stalówką, sekcją z gwintem i częścią korpusu.

Pelikan101NRaginis-16.jpg

.. miało być młotkiem i piłą elektryczną :-)

Pelikan101NRaginis-4.jpg

Rozmowy przy polerowaniu body pióra, już po złożeniu systemu napełniania.

(pan Dariusz Szymanowski - prezes Stowarzyszenia "Wizna 1939")

Pelikan101NRaginis-15.jpg

W końcu, po ponad 3 godzinach, dotarliśmy do stalówki.

Pelikan101NRaginis-14.jpg

Stalówka tuż po wydobyciu ze skuwki.

Pelikan101NRaginis-12.jpg

Stalówka - zbliżenie.

Pelikan101NRaginis-10.jpg

Wszystkie części pióra tuż przed przygotowaniem wersji ekspozycyjnej.

Pelikan101NRaginis-11.jpg

Pelikan kpt. Raginisa przygotowany do transportu

Pelikan101NRaginis-17.jpg

Dumni i wzruszeni "konserwatorzy" ;-) - były zaszklone oczy i ściśnięte gardła

Wszystkie prace zostały przeprowadzone w obecności pana Dariusza. Każdy następny krok był najpierw omawiany, a potem przez "Szefa" aprobowany lub odrzucany. I tak przez ok. 6,5 godziny bez przerw. Mam nadzieję, że efekt końcowy będzie dla wszystkich zadowalający.

pióro kapitana Władysława Raginisa

producent: Pelikan, Niemcy

model: 101N Tortoise

rok produkcji: 1939r.

system napełniania: tłoczkowy (piston filler)

stalówka: złota 14 karat, oryginalna

rozmiar stalówki: F

W naszej ocenie Pelikan 101N, który poległ wraz z kapitanem Raginisem był niemal nowym piórem w chwili śmierci oficera. Kolor celuloidu oraz jego stan, okienko prześwitu, pokrętło tłoka i sama stalówka, wskazują, że nie miał On zapewne okazji używać go bardzo często, być może, jako prezent od rodziców, było tylko do "specjalnych okazji". Udało nam się ustalić, że kapitan używał czarnego atramentu. Nie mając pewności jakiej marki, możemy tylko podejrzewać, że był również produktem firmy Pelikan.

Link to comment
Share on other sites

Nigdy nie zrozumiem "muzealników" - zlecił wyczyszczenie pióra, przez co usunął warstwy "historii" wskazujące na wiek i burzliwe losy, ale nie pozwolił skleić złamania, które było wynikiem późniejszego wandalizmu. :)

Przede wszystkim chodziło o wydobycie zakleszczonej stalówki ale i czyszczenie też. No cóż, przy założeniu, że pióro nie będzie używane pozostawienie go w stanie bliskim odnalezionemu ma z pewnością sens. Złamanie zostało sklejone, w takim sensie, że korpus pióra stanowi jedną całość, tyle, że bez uzupełnienia ubytków.

Link to comment
Share on other sites

  • 3 months later...
  • 1 year later...
  • 6 months later...
  • 2 weeks later...

Czytałam już wcześniej o tej historii, ale dziś natknęłam się na nią znów. W artykule o piórach ;)

O tym: http://wyborcza.pl/alehistoria/1,137629,15741241,Po_piorach_ich_poznacie.html

 

Nie wiem, czy są tutaj politycy czy biznesmeni, ale można założyć, że wszyscy są  - z racji posiadania nie jednego przecież pióra - "bardzo ważnymi osobami" :) :)

Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Share

×
×
  • Create New...